دانلود مقاله آداب حج از دیدگاه قرآن

Word 114 KB 28764 152
مشخص نشده مشخص نشده الهیات - معارف اسلامی - اندیشه اسلامی
قیمت قدیم:۲۸,۲۰۰ تومان
قیمت با تخفیف: ۱۹,۸۰۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • مقدمه:

    دردم نه زکعبه بود کز روی تو بود
     

    مستی نه زباده ، کز بوی تو بود

     

     

     

     

             

    حج ، وادی سیر و سلوک عرفانی و طور سینای عارفان ربانی است .

    حج ، ضیافت خانه قدسی حضرت رحمان و گلشن با صفای کمال و تعالی انسان است

    حج ، نشانه عبودیت مطلق و مظهری از فرشته سیرتی انسان است .

    حج ، دریای ژرفی است از عارفان و عرفان ، معنویت ، تقدس ، روحانیت و ایمان   

    رشید الد ین میبدی می گوید : حج عوام نوعی است وحج خواص نوعی دیگر . حج عوام قصد کوی دوست است وحج خواص ، قصد روی دوست ، آن رفتن به سرای دوست و این رفتن برای دوست ، عوام به نفس رفتند ودر و دیوار دیدند خواص به جان رفتند ، گفتار و دیدار یافتند .

    او که به هوای نفس رود ، رنج یابد و بار کشد ، تا گرد کعبه برآید و این که با جان رود ، بیارآمد و بیاساید و کعبه خود گرد سرایش برآید .

    عاشق و عارف کامل آیت الله حسن زاده آملی می فرماید :

    خواندمارا جانب سلطان عشق

     

    باز پیک روضه رضوان عشق
     

     

     

     

    ای یگانه مرحم دیوان عشق
     

    عاقبت باید شدن قربان عشق
     

     

    وقت آن شدتاشوی مهمان عشق

     

    کای همایون طائرعرش آشیان
     

     

                    

    مرحباای پیک فرخ نام دوست
     

     

    گرچه مهمانی است درآغاز کار
     

     

     

                   

                 

    اسلام دارای مبانی و ارکانی است که برآنها بنا شده و بدانها قوام گرفته و بدون آنها فرو می ریزد . یکی از این  ارکان حج است .

    امام باقر ( علیه السلام ) می فرماید:« بُنِیَ الّاِسّلامُ عَلیَ خَمّسَه ِ اَشّیاءٍ : عَلَی الصَلوه وَ الزَکاه ِ وَ الصَوّمِ وَ الحَجِ وَ الّوِلایَه ِ »[1]

    اسلام بر پنج بنیان نهاده شده است : نماز ؛ روزه ؛ زکات ؛ حج وولایت  .

    بنابراین کسی که عمدا"حج نگذارد ، رکنی از ارکان دین الهی خویش را نابود کرده است. از همین رو خداوند درباره ترک عمدی حج به کفر تعبیر فرموده است.«و من کفر فان الله غنی عن العالمین.»[2]

    حج از آن جهت که جزو مبانی و ارکان اسلام است تجلیگاه دو اصل کلیت و دوام است بلکه مظاهر این دو اصل زوال ناپذیری ؛ همگانی بودن و همیشگی بودن را گوشزد می نماید. لذا با توجه به این همه فضیلت و اهمیت این رکن اساسی اسلام به بررسی و تحقیق و تفحص و تفسیر آن درکلام الهی و سنت معصومین علیهم السلام پرداخته تا گوشه هایی از ابعاد گوناگون حج را در حد استطاعت نظاره گر باشیم .

    در این پژوهش به طور بسیار مفصل به فلسفه وجوب حج و بخصوص ابعاد مختلف آن از دیدگاه های کاملاً متفاوت با پژوهشهای دیگر پرداخته شده اکثر نویسندگان در این زمینه فقط در ابعاد خاصی و یا چند بعد محدود به بررسی فوایدو ابعاد آن پرداخته اند اما در این تحقیق شما می توانید از دیدگاهها و ابعاد کاملاً جدید و از منظرهای متفاوت و متنوع و جمع شده و مرتب شده در یک جا بهره ببرید و سپس به فلسفه آداب ومناسک حج بر اساس ترتیب وجوب پرداخته و از آیات و روایات به تناسب و با نظم ویژه استفاده شده که خواننده را از سردرگمی که در بعضی از منابع در این زمینه وجود دارد رهایی می بخشد و مجموعه منسجم و یک دست در اختیار او می گذارد .

                                                                                  

                                                                        و من الله التوفیق

     

    بخش اول

    وجوب حج

     

     

    فصل1) اهمیت جایکاه تحقیق حاضر

    فصل2) اولین مرکز جهانی برای عبادت

    فصل3) وجوب حج

     

    فصل اول

     اهمیت جایگاه تحقیق حاضر

    الف) تعریف و تبیین موضوع :

    تعریف حج : در لغت به معنی ، قصد نمودن به جهت حرکت به سوی مکانی یا شخصی ، آهنگ جایی نمودن، مکرر به جایی آمدن.[3]

    در روایات اسلامی حج را " پیروزی وکامیابی " معنی کرده اند ، زیرا حج گذار با تحمل رنج و زحمات بر نفس خود و شیطان پیروز می گردد . حج به معنای " اَفْلَحَ " یعنی رستگار شده نیز آمده " و یقال حج فلان ای افلح"[4]

    خداوند می فرماید : " ففرّوا الی الله إنّی لکم منه نذیر مبین"[5]  یعنی ازگناهان به سوی خدا بگریزید .

    در تفسیر فرماید به سوی خدا حج گذارید تا گناهانتان بخشیده شود.[6]

    کلمه حج را با دو گونه حرکت خوانده اند : الحج لغه و قیل الحج بالفتح الاسم و بالکسرمصدر[7]

    مردم حجاز آن رابه فتح و اهل نجد به کسر می خوانند[8] و هر دو به معنی قصد زیارت کردن یا انجام دادن مراسم مخصوص می باشد و در اصطلاح شامل قصد خانه خدا کردن و انجام اعمال و مناسکی است که دستور آن در شرع مقدس اسلام آمده است . حج یک حرکت است ، یک قصد و تصمیم گیری است و یکی از مترقی ترین ابعاد اعتقادی دین مبین اسلام است ، حج یک دوره کامل اسلام شناسی است ، حج آدمی را به خدا نزدیکتر می کند ، مکتب توحید را به او می شناساند و رسالت بزرگ اسلام را بیشتر توصیه می کند .

    هدف از اعمال و مناسک حج همان قرب و منزلت الهی و رشد و ارتقاء انسان به کمالات معنویه و رسیدن به لقاء محبوب و غرق شدن در دریای عشق وعرفان الهی و غرق و محو شدن در بحر بیکران عبادت معبود و اله یکتا و بی همتاست و هر کدام از اعمال حج به نوعی انسان را در این را مدد و یاری می نماید .

    حج یک سلسله دستور و مراسم و مناسکی دارد که پی بردن به راز و رمزش بسیار سخت است ، معنای طواف و سعی و هروله وقوف عرفات و مشعر کردن در منی و سر تراشیدن و قربانی و … بسیار پیچیده و راز و رمزی شگرف در آنها نهفته می باشد و حاجی باید به همه این اسرار واقف باشد و به فلسفه وجودی این عبادت بزرگ بیندیشد تا به اهداف آن و حج مقبول دست یابد و چه منبعی بهتر و برتر از کلام خدای کریم و فرمایشات معصومین علیهم السلام که ما را در ایصال هر چه سریعتر به فیض اکمل و درک هر چه بیشتر و خط وافرتراز طواف کعبه مقصود و در اتصال به محبوب یاری خواهد رساند ؟ !

    ب (اهداف تحقیق :

    آشنایی با حج به عنوان یکی از واجبات و فروع دین مبین اسلام که با فراهم آمدن شرایط ، ایجاب آن مسلم و فوری است .

    الف : آشنایی با شرایط وجوب حج .

    ب : مقدمات قبل از تشرف به حج .

    ج : آشنایی و آموزش و تبیین مناسک و اعمال حج .

    د : آشنایی با معارف و معنویات بلند مناسک و اعمال حج و غور و تفحص در آیات و روایات کلام بزرگان برای رسیدن به این مهمات .

    پ) ضرورتهای تحقیق :

    <>چون حج از اعمال عبادی و از فروع دین و در موارد و شرایطی از واجبات است لذا ضروری است هر مسلمان با آن آشنایی کامل داشته و به احکام و اسرار آن واقف باشد . پس از حصول شرایط تشرف ( انشاءالله ) ، برای بهره جستن هر چه بهتر و بیشتر و کاملتر باید هر چه در توان داریم در آمادگی علمی و معنوی درباره این عبادت عظمی و این سفر ملکوتی بکوشیم تا به کمک خداوند و تلاش شایان بادست پر و حج مقبول به اوطان خود برگردیم . ت)پیشینه موضوع :

    در این زمینه تألیفات فراوانی موجود است .

    <>کتب تفسیری ( تفسیر آیات مربوط به حج) الف : التبیان فی تفسیرالقرآن . ابوجعفرمحمدبن حسن طوسی .

    ب : المنار . محمد رشید رضا .

    ج : المیزان فی تفسیرالقرآن . علامع سید محمد حسن طباطبائی (قدس سره) .

    <>کتب روایی :الف : الکافی . محمدبن یعقوب کلینی رازی .

    ب : وسایل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه . شیخ حر عاملی.

    ج : من لا یحضره الفقیه . شیخ صدوق .

    <>کتب با سبک قرآنی - روایی : الف : کتاب حج (مجموعه مقالات .گروهی از نویسندگان).

    ب : فلسفه و اسرار حج . سید محمد تقی حکیم .

    ج : جلوه های حج در قرآن . خسرو تقدسی نیا .

    <>سبک فقهی : اسرار حج . علی عطایی اصفهانی . <>سبک روایی : پنج رساله در حج . میرزا خلیل کمره ای . <>روایی گزارشی : قبل از حج بخوانید . علی افتخاری . <>پایان نامه ها : ترجمه و تعلیق کتاب حج از فقه القرآن . زین العابدین طالع زاده .

    ث (فرضیه ها یا سؤالات اصلی و فرعی :

    سؤالات کلی (اصلی):

    <>پیش ازسفر حج چه مقدماتی لازم است تا نتیجه اش حجی مقبول باشد . مناسک حج و سایر اعمال آن از نظر ظاهری و باطنی چگونه است . چگونه می توان بعد از حج اهداف مدنظر را برآورده کرده و حفظ نمود . دلیل وجوب حج و مناسک و اعمال خاص آن با توجه آیات قرآن و روایات معصومین ( علیه السلام ) چیست ؟! سؤالات فرعی :

    حج و مراسم آن از چه زمانی و به چه شکلی موجود بوده است ؟

     خانه کعبه چگونه و به دست چه کسی ساخته شد ؟

     فلسفه بنای کعبه چیست ؟

     آیا حرم مکه همیشه امن و امان بوده است ؟

     چرا کعبه را بیت العتیق نامیده اند ؟

     فلسفه طواف و سعی صفا و مروه و … چیست ؟

     چرا عرفات را عرفات گویند ؟

     ایام تشریق چیست ؟

    علت تحریم محرمات … چه می باشد ؟

    از امام باقر  علیه السلام ) پرسیدند : حج را چرا حج نامگذاری کرده اند ؟

    " قالَ حَجَّ فُلانٌ أَیْ أَفْلَحَ فُلانٌ "

    " فرمود : فلان کس حج کرد یعنی رستگار شد . "

     

    فصل دوم

    اولین مرکز جهانی برای عبادت[9]  

     

    «إنّ اَوّلَ بیتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلّذی بِبکَّه َ مبارکاً وَ هدیً لِلْعالَمین فیهِ آیات‌ٌ بَیِّناتٌ مَقامٌ إبراهیمَ وَ مَنْ دَخَلَهَ کانَ آمناً وَ لله عَلَی النّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ استطاع إلیهِ سبیلاً وَ مَنْ کَفَرَ فَإنَّ اللهَ غَنیٌّ عَنِ الْعالَمینَ»[10] .

    نخستین خانه ای که برای مردم بنا نهاده شده ، همان خانه ای است که در مکه قرار دارد که دارای خیر و برکت و مایه هدایت جهانیان است . در آن خانه نشانه های روشن از جمله مقام ابراهیم قرار دارد و هر کس داخل آن خانه شود ، در امان خواهد بود و آن دسته از مردم که توانایی ( بدنی ، مالی و…. ) دارند باید آهنگ و قصد رفتن به آن خانه کنند و کسی که نافرمانی کند ( حج را ترک نماید)باید بداند که خداوند از همه جهانیان بی نیاز است ( یعنی به خود ضرر رسانیده است چون نتیجه این عبادت تنها به خود مردم باز می گردد ).

    یکی از مشکلاتی که یهود برای پیامبر اسلام(صلی الله علیه و اله وسلم )ایجاد کرد این بود که آن حضرت از بیت المقدس که در نزد اسحاق و ابراهیم محترم بود روی برگردانده و کعبه را قبله گاه خود قرار داده است . حال آن که بیت المقدس قدیمی تر از مکه و افضل و اعظم از آن است . این آیات در پاسخ به شبهه یاد شده یهود می فرماید : کعبه قبل از سایر معابد برای عبادت ساخته شده چون این خانه را ابراهیم ساخت و بیت المقدس را سلیمان بنا نهاد که قرنها بعد از ابراهیم ( علیه السلام) بود .

    تعبیر از پایگاه کعبه به مکه که به معنای ازدحام و تراکم جمعیت است نشان می دهد که کعبه محور جهانی بوده که از هر سوی عالم درگستره زمان به آن رجوع کرده اند و بر اثر انبوه جمعیت ، جایگاه آن به مکه نامگذاری شده است.هنگامی که کعبه قبله رسمی مسلمانان شد، پیروان کیش موسی کلیم الله) علیه السلام)اعتراض کردند که چگونه قبله از بیت المقدس که در نزد اسحاق و ابراهیم محترم بود به کعبه انتقال یافت حال آن که بیت المقدس قدیمی تر و افضل و اعظم از آن است؟ و وحی نازل شد که : سابقه کعبه بیش از دیگر بناههای مذهبی عمومی است و کعبه اولین خانه ای است که برای عبادت بندگان خدا و هدایت همگان تا سیس شده است ، چنان که با برکتهای فراوان و گوناگون همراه است و هدایت آن برای همه جامعه بشری بوده است . به همین جهت از دیرباز همه اقوام و مللی که به پرستش خدا معتقد بودند به کعبه احترام می گذاشتند وبه علل گوناگونی تکریم آن را لازم می دانستند .

     

  • مقدمه: 1

    فصل اول. 4

    اهمیت جایگاه تحقیق حاضر. ……4

    الف) تعریف و تبیین موضوع :. 4

    ب (اهداف تحقیق :. 6

    پ) ضرورتهای تحقیق :. 7

    ت)پیشینه موضوع :. 7

    ث (فرضیه ها یا سؤالات اصلی و فرعی :. 9

    سؤالات کلی (اصلی): 9

    سؤالات فرعی :. 9

    فصل دوم. 11

    اولین مرکز جهانی برای عبادت... 11

    الف) علل شرافت کعبه بر بیت المقدس.... 21

    ب) چگونگی کشف خانه خدا توسط ابراهیم :. 16

    پ) آداب دخول کعبه:« أن لا تشرک بی شیئاً و...». 17

    ت) حکم نماز خواندن در کعبه:« والقائمین و الرکع و السجود ». 18

    ث) چهار عمل برای زائران خانه خدا:(للطائفین و القائمین و الرکع السجود) 19

    فصل سوم. 20

    وجوب حج.. 20

    الف)اهمیت و فضیلت حج:(و لله علی الناس حج البیت) 20

    ب)قلمرو وجوب حج :. 24

    پ)شرایط وجوب حج : " من استطاع إلیه سبیلاً ". 25

    وجوب حج و عمره :. 27

    الف)ضرورت اخلاص در حج : " و اتموا الحج و العمره لله ". 27

    ب)احکام محصور و مصدود : " فإن أُحْصِرْتم فما استیسَرَ من الهدی "   29

    پ)حرمت سر تراشیدن برای محصور قبل از رسیدن قربانی به قربانگاه :. 03

    ت)تقدم عمره بر حج در حج تمتع :. 30

    ث)حلیت محرمات احرام پس از اتمام عمره تا شروع مناسک حج :. 13

    ج)همگانی بودن حج.. 32

    چ)آفات ترک حج :. 32

    محورهای کلی اعمال حج: 34

    1- عنصر زمان............................................................................................................34 

     2-عنصر مکان ..…………………………………………………………………….35

    ماههای حرام مایه قوام انسانها: 37

    فصل اول. 39

    فلسفه ی احکام حج از دیدگاه آیات و روایات... 39

    فلسفه حج از دیدگاه امام علی ( علیه السلام )  در نهج البلاغه :. 45

    الف ) فلسفه و ره آورد حج :. 45

    ب ) فلسفه حج: 46

    پ ) وصیت امام علی ( علیه السلام )  به امام حسن و امام حسین ( علیه السلام )  پس از ضربت خوردن آن حضرت :. 46

    ت ) رسیدگی به امور حاجیان در مراسم حج :. 46

    سفارش به رفع نیازهای حجاج.. 49

    ث ) حج در روایات رسیده از سایر ائمه معصومین ( علیهم السلام ) 49

    ج ) نتیجه گیری از احادیث :. 54

    فصل دوم. 54

    فلسفه و اسرار عمیق حج :. 55

    1-بعد اخلاقی حج ........................................…………………….........55

    2-بعد سیاسی . اجتماعی :. 60

    3-بعد فرهنگی   : ………………………………………………………………63

    4-بعد اقتصادی حج :………………… 65

    5.بعد حقوقی حج : 69

    6.اصول بین المللی حج : 71

    7.بعد جهانی حج :         . 73

    فصل اول. 76

    فلسفه اعمال و آداب حج.. 76

    اسرار اعمال حج : 76

    گستردگی مسائل و اسرار حج : 76

    چرا کعبه ، کعبه است ؟. 77

    غسل احرام ؛ شستشوی گناهان : 80

    جامه احرام ، جامه طاعت : 81

    تلبیه. 83

    محرمات احرام : 88

    نظارت مستقیم خداوند بر اعمال حج : 91

    اشواط سبعه : 94

    حجرالاسود : 96

    حجر و مقام : 98

    مقام ابراهیم : 98

    حجر اسماعیل : 100

    حطیم. 001

    ملتزم : 100

    مستجار : 101

    ارکان کعبه : 101

    آب زمزم ، جام طاعت : 102

    صفا و مروه : 103

    وجوب سعی میان صفا و مروه : 104

    اسرار عرفات : 109

    فضیلت و فلسفه عرفات : 111

    وجوب وقوفین : 115

    افاضه و کوچ به سوی مشعر : 118

    منی ، سرزمین رسیدن به آرزوها : 119

    رمی جمرات ؛ رمی هر شیطان و شیطنت : 121

    قربانی ؛ سربریدن آز و طمع : 123

    فلسفه قربانی : 124

    اهمیت قربانی : 125

    آداب قربانی : 126

    تکلیف گوشتهای قربانی : 127

    وجوب قربانی در حج تمتع.. 129

    فصل دوم. 133

    حجّ مقبول : 133

    روح و جان کعبه ولایت است : 134

    حسن ختام. 138

    منابع و مآخذ. 140

     

کلمات کلیدی: آداب حج - حج

مقدمه: دردم نه زکعبه بود کز روی تو بود مستی نه زباده ، کز بوی تو بود حج ، وادی سیر و سلوک عرفانی و طور سینای عارفان ربانی است . حج ، ضیافت خانه قدسی حضرت رحمان و گلشن با صفای کمال و تعالی انسان است حج ، نشانه عبودیت مطلق و مظهری از فرشته سیرتی انسان است . حج ، دریای ژرفی است از عارفان و عرفان ، معنویت ، تقدس ، روحانیت و ایمان رشید الد ین میبدی می گوید : حج عوام نوعی است وحج خواص ...

اعمال حج تمتع سیزده چیز است که بترتیب گفته مى‏شود. 1- احرام 2- وقوف بعرفات که در چهار فرسخى مکه است 3- وقوف به مشعر الحرام که تقریبا در دو فرسخى مکه است 4- رفتن به منى که نزدیک مکه است و انداختن سنگ ریزه بر جمره عقبه 5- قربانى کردن در منى 6- تراشیدن سر یا گرفتن کمى از ناخن یا مو در منى 7- طواف زیارت 8- دو رکعت نماز طواف 9- سعى بین صفا و مروه 1ظ0- طواف نساء 11- دو رکعت 13- ...

اعمال حج تمتع سيزده چيز است که بترتيب گفته مى‏شود. 1- احرام 2- وقوف بعرفات که در چهار فرسخى مکه است 3- وقوف به مشعر الحرام که تقريبا در دو فرسخى مکه است 4- رفتن به منى که نزديک مکه است و انداختن سنگ ريزه بر جمره عقبه 5- قربانى کردن در منى 6- ترا

به نام خدا پاسخنامه آزمون کشف المحجوب محمود نديمي هرندي 1- نام کتاب بيانگر محتواي کتاب است چون موضوع اين کتاب بيان راه حق و شرح کلمات تحقيق و کشف حجب بشريت است ،‌نام کشف المحجوب با آن مناسب است . 2- حفظ آدابي که در قرآن آمده است «‌فإذ

چکيده آنچه پيش روي شماست بحثي است کوتاه در باب سماع در کشف المحجوب.ما در اين بر نوشته، ابتدا مقدمه اي در تاريخچه ي سماع يادآور شده و بعد وارد بحث اصلي؛ يعني بررسي اين آيين از ديدگاه علي بن عثمان هجويري مي شويم ونظرات او را در اين خصوص تبيين مي نماي

آيات 1 - 10، سوره حجرات سوره حجرات مدنى است و هيجده آيه دارد. ________________________________________ ترجمه تفسير الميزان جلد 18 صفحه : 454 ترجمه آيات به نام اللّه که رحمان و رحيم است اى کسانى که ايمان آورده ايد در حکم کردن از خدا و رسول او پيشى

تاريخچه حجاب اطلاع من از جنبه تاريخي کامل نيست . اطلاع تاريخي ما آنگاه کامل است‏ که بتوانيم درباره همه مللي که قبل از اسلام بوده‏اند اظهار نظر کنيم . قدر مسلم اينست که قبل از اسلام در ميان عضي ملل حجاب وجود داشته است . تا آنجا که من در کتابه

1- نام کتاب بيانگر محتواي کتاب است چون موضوع اين کتاب بيان راه حق و شرح کلمات تحقيق و کشف حجب بشريت است ،‌نام کشف المحجوب با آن مناسب است . 2- حفظ آدابي که در قرآن آمده است «‌فإذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشيطان الرجيم »‌و استعاذت و استخارت به

مقدمه مسئله پوشش از دير باز مورد توجه آدميان بوده است اما با شرايط و روابط سياسي و اقتصادي و فرهنگي حاکم بر جهان در عصر حاضر به صورت يک معضل اجتماعي در سرتاسر جهان جلوه گر شده است. فرهنگ و آداب غربي توسط غرب گرايان ، پ.شش همه افراد جامعه به ويژ

حجاب‌ نمادي‌ از جنگ‌ تمدن‌ها چندي‌ است‌ که‌ مسئله‌ي‌ حجاب‌ زنان‌ مسلمان‌ در غرب‌ محل‌ چالش‌ دو تمدن‌اسلام‌ و غرب‌ شده‌ است‌. اخيراً در چند کشور اروپايي‌ حجاب‌ را در مدارس‌ يا ادارات‌ دولتي‌ ممنوع‌ کرده‌اند و با انتشار صدها مقاله‌ در جرايد غربي‌

چکيده اين مقاله تلاشي است در جهت بررسي سبک کتاب کشف المعجوب نوشته ي ابوالحسن علي بن عثمان جلابي هجويري که در سه سطح نحوي، واژگاني و بلاغي است . تلاش شده تا با توجه به جملات و لغات و اصطلاحات ويژگي بارزي را پيدا کرد که از آن براي يافتن سبک

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول