تحقیق قالی و قالیبافی

Word 125 KB 35253 86
مشخص نشده مشخص نشده نساجی
قیمت: ۸,۶۰۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • مقدمه

     

    نزد ایرانیان فرش یکی از جلوه‌های منحصر به فرد به شمار می‌رود. شماری از فرش‌های دست بافت ایرانی، درزمره‌ی برجسته ترین آثار هنری آفریده شده به دست بشر هستند. امروزه علیرغم بازار رقابت شدید، مشغله‌های دنیای جدید و دغدغه‌های جهان صنعتی، چه در ایران و چه در خارج از ایران، نام ایران با نام فرش گره خورده است. خانه‌ یک ایرانی بدون فرش، خانه‌ای بی روح و خالی جلوه می‌کند و این نمونهای کم نظیر و پیوند یک قوم با هنر ملی خود است. این نوشته بر آن است تا مختصری از تاریخچه فرش در ایران را مرور کند و شماری از آثار برجسته و ماندگار فرش ایران را معرفی کند. تاریخ شروع بافت فرش، به درستی معلوم نیست و ضمناً مشخص نیست که بافت فرش از کدام منطقه شروع شد. قدرمسلم این است که ایرانیان از جمله اولین اقوامی هستند که بافت فرش را شروع کرده اند. در واقع تبحر منحصر به فرد ایرانیان امروز، در امر فرش بافی دستاورد بیش از 2500 سال تلاش و تجربه در این زمبنه است. ردیابی تاریخ فرش در ایران، به مثابه مطالعه ی مسیر رشد و بالندگی فنی یکی از بزرگترین تمدنهای جهان است.  شواهد حاکی از آن است که فرش برای مقاصد صرفا کاربردی نظیر حفاظت خانه ی روستاییان از سرما و نم به وجود آمد و کم کم راه خود را به عنوان یک اثر زینتی و نشانه ای از تحول در خانه های اشراف و اعیان باز کرد. اولین نشانه های کاربرد فرش به عنوان یک اثر زیستی مربوط به حدود 800 سال قبل از میلاد مسیح می باشد.  دوره ی شکوفایی هنر فرشبافی در ایران، مقارن حکومت صفویان (حدود قرن 15 و 16 میلادی ) و به خصوص دوران شاه طهماسب و شاه عباس می باشد. فرشهای بسیار نفیس و ارزشمندی از این دوران در موزه های سراسر جهان بیادگار مانده است. تحول عمده ی صنعت فرشبافی در قرون چهاردهم و پانزدهم میلادی در ایران و ترکیه آغاز شد و سپس دامنه ی آن در قرن شانزدهم به هند و در قرن هفدهم میلادی به چین رسید. در آمریکای شمالی برای اولین بار فرش دست بافت در سال 1861 در نمایشگاهی در فیلادلفیا در معرض دید عموم قرار گرفت. تأثیر این نمایشگاه درمردم به اندازه ای بود که یک تاجر آمریکایی تمام فرش های نمایشگاه را خرید و اوّلین خرده فروشی فرش را در آمریکای شمالی راه اندازی کرد. 

     

     

     

     

     

     

     

    ««««««««««

    فصل اول

    قالی و قالی بافی

    درقرآن کریم

    قالی

    1-1 واژه های هم معنی قالی به کار رفته در قرآن

    در قرآن یک سری واژه های هم معنی برای قالی به کار رفته است ، از جمله :

    1- فرش : آنچه گسترده می شود و بر روی آن می خوابند. (جمع فراش)

    فرش دو بار در قران به کار رفته : سوره واقعه آیه سی و چهار و سوره الرحمن آیه پنجاه و چهار(بر روی فرشهایی از استبرق جای می گیرند.استبرق به معنی بافته ای با ابریشم درشتباف است. و متضاد کلمه سندوس است.

    2- فراش: سوره بقره  آیه بیست و دو.(خداوند زمین را به یک گستردنی و  فراش تشبیه می کند.)

    3- خود واژه فرش یک بار نیز در سوره انعام آیه صدوچهل و دو آمده  و در آن فرش به  دشت وسیعی تشبیه شده  که از گوسفندان پر شده و وقتی از بالا نگاه می کنی مثل این است که گو سفندان دشت را فرش کرده اند.

    4- اسم فاعل کلمه فرش (فرش):در آیه 48 سوره ذاریات

    به معنای گستراننده فرش یک بار به کار رفته است. خداوند در این آیه خویشتن را گستراننده زمین برای بندگانش می شمارد.

    5- بساط : سوره نوح آیه نوزده- یکبار در قرآن به کار رفته است.

            ...وخداوند زمین را چون فرشی برای شما گسترانید.

     

    1-2 پشم و ریسندگی در قرآن

    "صوف" (در عربی)به معنای پشم

    "وبر" جمع آن اوباربه معنای پشم ضخیم یا مو

    "شعر" جمع آن اشعار به معنای پشم ظریف یا کرک می باشد.

    در سوره نحل آیه هشتاد خداوند برخی از نعمتهایش را برای بندگان بر می شمارد.

    از پشم و کرک و موی چهار پایان استفاده کنید برای اساس و مطاع

    از دید گاه فخر رازی در تفسیری که بر این آیه دارد اثاث به معنای پوشش و لباس است و مطاع به معنای زیر انداز و فرش ویا گستردنی.

    در زمینه ریسندگی نیز در قرآن و در سوره نحل آیه نود کلمه غزل به معنای ریسندگی یکبار بکار رفته است.

    در این آیه خداوند به زنی اشارت می کند که به همراه ندیمه های خود نخ ریسیده و بعد از ظهر آنرا وا می تابانده است. نکات قابل توجه در این آیه را می توان بصورت زیر برشمرد:

    1- روشی که  برای تولید نخ در قرآن ذکر شده است تابیدن الیاف به هم است.

    2- بر اساس این آیه به وضوح در می یابیم که ریسندگی عملیاتی است که زحمت زیادی داشته و با کاری طولانی میزان کمی نخ تولید می گردیده است.

    3- این کار مختص زنان بوده است و از پشم و مو و کرک بعنوان موادی که می توان از آنها نخ تهیه کرد اشاره می تماید.

     

    1-3 ابریشم در قرآن:

    ابریشم در قرآن با سه واژه سندس و استبرق و حریر به کار رفته است.

    سندس سه بار تکرار شده و هر سه بار هم با استبرق همراه است. سندس کلمه ای یونانی بوده و به بافته ای با ابریشم ظریف اشاره می نماید.

    استبرق هم علاوه بر سه بار تکرار به همراه واژه سندس ،یکبار به تنهایی در آیه پنجاه و چهار سوره الرحمن ذکر شده است که در همان آیه واژه فرش نیز به معنای نشمینگاه بهشتیان مطرح گردیده بود.

     حریر نیز به معنای ابریشم پخته شده یا پارچه ابریشمی پر نقش و نگار و نازک مطرح شده است.

    کلمه حریر سه بار به کار رفته است .دوبار خداوند لباس بهشتیان را به حریر تشبیه کرده و یکبار هم حریر را مطاع و کالایی دانسته که پیشکش و هدیه به نیکوکاران بوده است.

     

     

     

     

     

     

    ««««««««««

    فصل دوم

    اصطلاح قالی در

     فرهنگ های مختلف

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    ««««««««««

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    2-1 فرش در لغت نامه دهخدا:

     فرش یک کلمه عربی به معنی هر آنچه گستردنی باشد. عربی بودن این واژه این احتمال را بوجود می آورد که اولا اعراب نمیدانستند تفاوت بین انواع کفپوش ها چیست و همه را فرش نامیدند. ثانیا  به نظر میرسد تا قبل از ورود اعراب به ایران از واژگان دیگربرای انواع مختلف فرش استفاده می شده است.

    دهخدا  واژه فرش را در لغتنامه مترادف با 5 واژه دیگر می داند:

    1- بساط افکنده:

    این واژه را می توان به کسر یا ضمه اول تلفظ کرد. بساط  به معنای سفره ، فرش و اسباب خانه است.

    دهخدا معتقد است که واژه فرش به تنهایی نمی تواند توصیف کننده فرش و کفپوش باشد. با این حال در تاریخ طبری از این واژه برای توصیف فرش بهارستان استفاده شده است. در تاریخ طبری در مورد حمله اعراب به کاخ تیسفون و غنیمت گرفتن فرش بهارستان نوشته شده است: ".....و بساطی یافتند از دیبا ، 60 ارش اندر 60 ارش" (دیبا  به معنای ابریشم است)

     

    2- گستردنی:

    فردوسی 35 بار در شاهنامه از این کلمه استفاده کرده است. دهخدا گستردنی را به معنی آنچه که لایق پهن کردن و گستردن روی زمین باشد معرفی می کند.

        3- زیر انداز:

     هر پارچه ای که در زیر پا ی گسترند، نهالی یا توشک و فرش از واژگان مترادف با فرش است. دهخدا در این توصیف هر پارچه ای که در زیر پا قرار گیرد را به داشتن هرگونه بافتی مترادف با زیرانداز معنی می کند. مانند گلیم،پلاس، رو انداز فرش و ...

     

     4-  مفرش خانه

    دهخدا هر مفرشی که بتواند خانه را بپوشاند بعنوان فرش محسوب می کند. مفرش خانه از دیدگاه دهخدا هرگونه چیزی که گسترانیده شود و یا شادگونه است یا شادگونه توضیح داده شده است دهخدا کلمه مفرد مفرش را هم معنی با بستر یا گستردنی می داند.                                              

     

     2-2 تعریف فرش در لغت نامه معین:                                                                                                   

    معین در لغت نامه خود برای کلمه فرش سه معنی بکار برده :                                                                  

    1)بساط   2)قالی  3)گستردنی،که بساط رامترادف شادروان  دانسته است.

  • فهرست:

     

    مقدمه.............................................3

     

    فصل اول

    (قالی و قالی بافی در قرآن کریم)

     

    واژه های هم معنی قالی به کار رفته در قرآن.......7

    پشم و ریسندگی در قرآن.........................8

    ابریشم در قرآن................................9

     

    فصل دوم

    (اصطلاح قالی در فرهنگ های مختلف)

     

    2-1 فرش در لغت نامه دهخدا........................12

    2-2 تعریف فرش در لغت نامه معین....................13

    2-3 تفاوت فرش و قالی..............................14

    2-4 روای قالی قلعه................................14

    2-5 واژه قالی نظریه حصوری.........................16

     

    فصل سوم

    (تاریخچه قالی و قالی بافی )

     

    3-1 منشا قالی و قالیبافی...........................18

    3-2 استمرار قالی بافی در طول تاریخ.................18

    3-3 اولین تاریخ نگاری های فرش دستباف..............19

    3-4 واژه فرش و فرضیات منشا فرشبافی...............20

    3-5تاریخچه تکامل هنر بافت قالی....................21

     

    فصل چهارم

    (فرش ایران در اسطوره ها)

     

    4-1 اسطوره در نقش فرش...........................70

    4-2 نقش و اسطوره در فرش دستباف ایران............75

    4-3 طبقه بندی فرش ایران.........................77

    4-4 نقوش مختلف در اسطوره ها......................98

    4-5 ریز نقش های گیاهی...........................104

    4-6 ماهی در هم..................................105

     

     

    فصل پنجم

    (نتیجه گیری).....................................110

     

    منابع...........................................112

     

    عکس.............................................115

     

    منبع:

     

    1- ایران،ازآغازتا اسلام،تألیف: رومن گیرشمن، ترجمه دکتر محمد معین.

    2- فرهنگهای هنری ایران، تألیف: رومن گیرشمن، ترجمه دکتر یعقوب آژند .

    3- آشنایی با صنایع دستی ایران، تألیف: دکتر محمد تقی آشوری.  

    4- تاریخچه فرش، نوشته: دکتر علی حصوری – مقاله.

    5- صنعت نساجی ایران از دیرباز تا امروز، تألیف : دکتر احمد الوند.

    6- بافندگی و بافته های ایرانی از دوران کهن؛ تألیف: دکتر علی سامی .

    7- روش طراحی بافت پارچه، تألیف: مهندس صمد نعمت اللهی.  

    8- سیری درهنر قالیبافی ایران، تألیف: مهندس محمد جواد نصیری.

    9- آثار هنری ایران، تألیف: یحیی ذکا و محمد حسن سمسار.

    10- تاریخچه فرش ایران، نوشته: دکتر ویلهلم سیستر، ترجمه: مهشید تولایی ومحمدرضا نصیری باتنظیم جواد یساولی .

    11- قالی ایران، تألیف: سیسیل ادواردز، ترجمه مهین دخت صبا.

    12- فرش بر مینیاتور: تألیف: دکتر علی حصوری.  

    13-  هنر قالی بافی ایران: تألیف: ادوین گانزرودن، ترجمه سازمان اتکا.

    14- آموزگار ، ژاله ، تاریخ اساطیرى ایران، تهران ، سمت ، ۱۳۷۶.  

    15- آیت اللهى ، حبیب الله ، مبانى نظرى هنرهاى تجسمى ، تهران ، سمت، ۱۳۷۶.

    16- اداوردز، سسیل، قالى ایران، مهین دخت صبا، تهران فرهنگسا، ۱۳۶۸. 

    17- بهار ، مهرداد، از اسطوره تا تاریخ، تهران ، چشمه ، ۱۳۷۷.

    18- پرهام،سیروس،دستباف هاى عشایرى فارس، جلد۱ وجلد۲، تهران، امیرکبیر،۱۳۷۱.

    19- پرهام ، سیروس ، شاهکارهاى فرشبافى فارس ، تهران ، سروش ، ۱۳۷۵ .

    20- پرهام، سیروس، نماد” فرش دستباف ایران” ، سال۶ ، بهار ۱۳۷۹ ، شماره۱۸.

    21- پوپ آرتورابهام، شاهکارهاى هنر ایران، اقتباس دکتر ناتل خانلرى ، تهران، شرکت انتشارات علمى و فرهنگى ، ۱۳۸۰.

    22- تناولى ، پرویز . قالیچه هاى شیرى فارس، تهران : دانشگاه تهران ، ۲۵۳۶.

    23- حسن بیگی، محمد،”قالى حیثیت هنر ایران”، ماهنامه گردش، شماره۵و۶ بهار۱۳۷۱.

    24- حصوری، علی، مبانى طراحى سنتى ایران . تهران : چشمه ، ۱۳۸۱ .

    25- حصورى، على ، نماد چیست، ”فرش دستباف ایران” ، سال ۶ ، بهار ۱۳۷۹، شماره ۱۸، ص ۳۴ .

    26- زرین کوب ، عبدالحسین ، در قلمرو وجدان ، تهران ، سروش ، ۱۳۷۵ .

    27- ژوله، تورج، پژوهشى در فرش ایران ، تهران ، یساولى ، ۱۳۸۱ .

    28- ستارى ، جلال ، اسطوره در جهان امروز ، تهران ، مرکز ، ۱۳۷۶.

    29- سامانه اطلاع رسانی مرکز ملی فرش ایران www.rugart.org.

     


     

مقدمه نزد ایرانیان فرش یکی از جلوه‌های منحصر به فرد به شمار می‌رود. شماری از فرش‌های دست بافت ایرانی، درزمره‌ی برجسته ترین آثار هنری آفریده شده به دست بشر هستند. امروزه علیرغم بازار رقابت شدید، مشغله‌های دنیای جدید و دغدغه‌های جهان صنعتی، چه در ایران و چه در خارج از ایران، نام ایران با نام فرش گره خورده است. خانه‌ی یک ایرانی بدون فرش، خانه‌ای بی روح و خالی جلوه می‌کند و این ...

مقدمه نزد ایرانیان فرش یکی از جلوه‌های منحصر به فرد به شمار می‌رود. شماری از فرش‌های دست بافت ایرانی، درزمره‌ی برجسته ترین آثار هنری آفریده شده به دست بشر هستند. امروزه علیرغم بازار رقابت شدید، مشغله‌های دنیای جدید و دغدغه‌های جهان صنعتی، چه در ایران و چه در خارج از ایران، نام ایران با نام فرش گره خورده است. خانه‌ی یک ایرانی بدون فرش، خانه‌ای بی روح و خالی جلوه می‌کند و این ...

صنعت فرش دستباف هند بازاریابی و چشم اندازهای آینده آن مهناز وحیدی – هندوستان به عنوان یکی از رقبای فرش ایران در بازارهای جهانی مطرح است و رصد اخبار و اطلاعات مربوط به تولید و فروش محصولات کشورهای رقیب از جمله هندوستان از وظایفی است که بر عهده اصحاب رسانه‌هاست. صنعت فرش دستباف هند، صنعتی دارای قدمت و تراکم کاری بالاست که برای بیش از 215 میلیون هنرور در مناطق روستایی فرصت شغلی ...

پیشگفتار قالی بافی هنری است که تقریباً از اوایل تمدن بشری در میان چادرنشینان به سبب نیازی که بدان داشتند، به وجود آمد. بی شک اولین زیراندازی که انسان نخستین در کف غارها و چادرها و مساکن خود برای مقابله با سرما و رطوبت و گرد و خاک به کار می برد، پوست شکار بوده است که به دلیل نداشتن روش دباغی صحیح، دوام کافی نداشت و خیلی زود از بین می رفت. لذا جستجو برای یافتن و بافتن زیرانداز و ...

فرش آئینه ای زنده از فرهنگ ترکمنها در طول تاریخ و از جمله نشانه های فرهنگ و تمدن عمیق و تنومندی است که نه تنها در مقابل هجوم بیگانگان و اقوام مختلف داخلی و خارجی سخت و مقاومت کرده بلکه به گونه ای رفتار نموده، فرهنگ تحمیلی بیگانه را در خود حل کرده است و به آن سیمای ترکمنی بخشیده تا آنجا که تاریخ یاد می کند، ترکمن با فرش و فرش با ترکمن شهرت داشته است. فرش همچون درختی است که ریشه ...

خراسان یکی از قطبهای بسیار مهم قالیبافی ایران است و بافندگی فرش در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است شاید میزان این اهمیت را از نظرتعداد بافنده هایی که در مراکز متعدد قالیبافی این استان بکار بافندگی مشغولند بتوان درک نمود خراسان یکی از قطبهای بسیار مهم قالیبافی ایران است و بافندگی فرش در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است شاید میزان این اهمیت را از نظرتعداد بافنده هایی که در مراکز ...

خراسان یکی از قطبهای بسیار مهم قالیبافی ایران است و بافندگی فرش در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است شاید میزان این اهمیت را از نظرتعداد بافنده هایی که در مراکز متعدد قالیبافی این استان بکار بافندگی مشغولند بتوان درک نمود. قالیبافی خراسان در طول حیات یک هزار و پانصد ساله خود در زمان سلطنت شاهرخ میرزا (از سلسله تیموریان) یکی از شکوفاترین ادوار تاریخی خود را گذرانیده است. در این ...

هوشنگ پادشاه ایران اولین کسی بود کهدر ملک خویش آهن آورد و برای صناعات از آن ابزار ساخت و بفرمود تا حیوانات درنده را بکشند و از پوست آنان لباس و فرش تهیه کنند. حسب روایات تاریخی، زندگی « هوشنگ » پادشاه ایران زمین به بیش از دو هزار سال پیش از میلات مسیح باز می‌گردد و در آنها به استفاده از پوست حیوانات به عنوان فرش اشاره شده است. می‌توان چنین نتیجه گرفت که از پوست حیوانات به عنوان ...

فصل اول سیمای کلی از تاریخ فرش و فرشبافی در ایران و جهان فرش ایران و بحث در خصوص تاریخ آن همواره یکی از مهمترین مسایل مورد علاقه شرق شناسان اعم از ایرانی و غیرایرانی بوده است.اما از آنجاییکه اغلب مطالعات انجام شده دراین خصوص فاقد بنیاد علمی و به تعبیر دیگر از مبنای صحیح برخودار نیست. در اغلب موارد با نتایج سراسر اشتباه و حتی مغرضانه همراه بوده است. علاقه به تحقیق در مورد قالی ...

سیمای کلی از تاریخ فرش و فرشبافی در ایران و جهان فرش ایران و بحث در خصوص تاریخ آن همواره یکی از مهمترین مسایل مورد علاقه شرق شناسان اعم از ایرانی و غیرایرانی بوده است.اما از آنجاییکه اغلب مطالعات انجام شده دراین خصوص فاقد بنیاد علمی و به تعبیر دیگر از مبنای صحیح برخودار نیست. در اغلب موارد با نتایج سراسر اشتباه و حتی مغرضانه همراه بوده است. علاقه به تحقیق در مورد قالی ایرانی و ...

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول