دانلود مقاله تعامل حرفه کتابداری و اطلاع رسانی با فرایند جهانی شدن

Word 86 KB 9527 31
مشخص نشده مشخص نشده کتابداری
قیمت قدیم:۳,۱۰۰ تومان
قیمت: ۱,۴۰۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • چکیده

    جهانی شدن، جوانب مختلف جوامع بشری را با تغییر و تحولات وسیعی رو به رو ساخته است. علوم کتابداری و اطلاع رسانی نیز به عنوان شاخه ای از علوم اجتماعی تحت تاثیر این تغییر و تحولات قرار گرفته است. در این مقاله با بررسی جهانی شدن، تعاریف و حیطه تاثیرات آن به صورت اخص به رابطه اطلاعات و جهانی شدن پرداخته می شود. اطلاعات گرایی به عنوان مفهومی نوین مورد توجه قرار گرفته و در ادامه مقاله فرصت ها و چالش های جدی پیش روی کتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی در تعامل با جهانی شدن تجزیه و تحلیل شده است. سرانجام، راهکارها و پیشنهاداتی به عنوان راه حل مسائل موجود به صورت مجزا برای دست اندرکاران تصمیم گیری کلان، اساتید و گروههای کتابداری و اطلاع رسانی و دانشجویان علوم کتابداری و اطلاع رسانی ارائه شده است.

    کلید واژگان: جهانی شدن، اطلاعات گرایی، علوم کتابداری و اطلاع رسانی، کتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی ، راهکارها و پیشنهادات

     

     

     

     

     

     

     

     

    Library and information profession how interacts with Globalization process

     

     

    Abstract

    Globalization has mad crucial changes in any aspects of human societies. Library and information science as a branch of social science influenced by these changes. In this article I discussed globalization and its definitions and its influences on communication and information processes. In addition, I concerned informatization as a new concept in globalization which appear to be important to be discussed. In the rest parts of article, opportunities and challenges resulted in interaction with globalization for library and information centers has been reviewed. Finally, strategies and recommendations separately for involved institution and peoples, LIS departments and faculties and students has been provided.

    Keywords:

    Globalization, Informatization, Library and information science, libraries and information centers, strategies and recommendations    

    مقدمه

    جهانی شدن واژه ای است که تغییرات چشمگیر در بسیاری از عرصه های حیات بشری را در بطن خود می پروراند. به دنبال این فرایند سیاست، امنیت،‌ اقتصاد،‌ تجارت، فرهنگ،‌ هویت، ارتباطات،‌ فناوری، اطلاع رسانی،‌ محیط زیست،‌ منابع طبیعی و تعاریف اجتماعی و سیاسی و فرهنگی همگی شکل و نمود جدیدی پیدا کرده است. رولند رابرتسون می گوید:‌ جهانی شدن،‌ جهان شمول شدن صفات خاص و خاص شدن جهان شمولی هاست (اسلامی، 1382).

    شناخت وجوه جهانی شدن و تاثیر آن بر نظام ها و نهاد های اجتماعی، عرصه تحقیقاتی و قلم فرسایی جدید و گسترده ای را پدید آورده و ذهن پژوهشگران و صاحبان اندیشه را به خود مشغول کرده است. علوم کتابداری و اطلاع رسانی نیز به منزله یک علم از شاخه علوم اجتماعی (موکهرجی،‌ 1382)،‌ کتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی به مثابه نهادی اجتماعی و حرفه کتابداری و اطلاع رسانی به عنوان یک حرفه از تاثیرات جهانی شدن در امان نمانده است. بنابراین بررسی طرز تعامل این عرصه اجتماعی با پدیده جهانی شدن می تواند مسیرهای حرکت برنامه ریزان و دست اندرکاران آن را در عصر جدید تبیین کند.

    در این مقاله ابتدا جهانی شدن تعریف و روند آن به اجمال بررسی می شود، نقش اطلاعات در فرایند ها و مسائل جهانی به عنوان پیش زمینه فعالیت کتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی تجزیه و تحلیل می شود. در ادامه زمینه های فعالیت و چالش های پیش روی این مراکز به بحث گذاشته می شود. قسمت پایانی مقاله به ارائه راهکارها و نتیجه گیری کلی اختصاص می یابد. این مقاله از سه جهت می تواند مفید تلقی شود: نخست، افزایش اهمیت اطلاعات در معادلات جهانی توجهات بیشتری را به مراکز مربوطه جلب کرده است که به عنوان یک حوزه تحقیقاتی می تواند مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد. دوم، کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی در مقابل فرصت ها و چالش های جدیدی قرار گرفته اند. که بررسی آن ها و ارائه راهکارهای مناسب ضروری است. و سرانجام اینکه آینده حیات حرفه ای کتابداران و اطلاع رسانان  به تعامل با پدیده های جدید و طرز برآیند آنها بستگی خواهد داشت.

    جهانی شدن

    واژه جهانی شدن سیالی روز افزون کالا، خدمات، مشاغل، فناوری ها و سرمایه در سرتاسر جهان را توصیف می کند. جهانی شدن یک پیشرفت جدیدی نیست بلکه گام های آن در نتیجه پیشرفت فناوری های نوین به ویژه در عرصه ارتباطات از راه دور سریع تر شده است (Globalization, 2002).

    در فرهنگ هایپردیکشنری جهانی شدن به منزله رشد در مقیاس جهانی تعریف شده است (Hyperdictionary, 2002). در برخی موارد جهانی شدن به منزله تجانس جهانی تعبیر شده است که از اواخر دهه 1960 فرایند جهانی شدن در عرصه های مختلف اقتصادی، سیاسی و فرهنگی متجلی شده است. جهانی شدن ترکیب جهانی توافقات تجارت آزاد، شبکه جهانی و یکپارچگی بازارهای مالی رقابتی که مرزها و فاصله ها را پاک کرده و دنیا را به عنوان یک واحد کل متحد ساخته است (رابرتسون، 1379).

    هرچند که واژه جهانی شدن ظاهرا به پدیده اقتصادی اشاره دارد. اما عواملی وجود دارد که تاثیرات جهانی شدن را اجتماعی و فرهنگی تر می سازد. ایده ها، آیین ها، حرکات فرهنگی و قبیل آن همگی به دنبال مبادلات کالاها بر فراز مرزهای ملی حرکت می کند (Kluver, 2000).

    در عرصه فرهنگی با افزایش روزافزون ارتباطات، رسانه ها، ماهوارها بر صحت این نظریه که تجانس فرهنگی در حال وقوع است مهر تایید زده می شود. از طرف دیگر عده ای معتقدند که جهان به استقبال برخورد فرهنگ ها و تمدن ها پیش  می رود. جهانی شدن شامل تراکم دنیا به عنوان یک کل و از طرف دیگر افزایش سریع در اجماع و پایه گذاری فرهنگ جهانی تلقی می شود. بطوریکه همگون سازی به عنوان یکی از ویژگی های جهانی شدن میلیون ها فرصت شغلی ایجاد کرده و باعث شده است که حدود دو تریلیون دلار سرمایه از کشورهای ثروتمند از طریق سهام، سرمایه گذاری در اوراق قرضه و وام های تجاری به کشورهای فقیر و در حال توسعه منتقل می شود. البته نباید از یاد برد که فرار سرمایه ها و مغزها از کشورهای فقیر به کشورهای ثروتمند نیز اتفاق می افتد که از حوصله این بحث خارج است. با این وجود انسانی که تا کنون در کشور و پایتخت خود بیگانه و نادیده انگاشته گرفته می شد، از طریق شبکه های اطلاعاتی وسیع در دورافتاده ترین نقاط جهان       می تواند از اطلاعات هر کجای جهان آگاه شود و در بسیاری از مراکز مردمی و جامعه مدنی مشارکت کند. اطلاع رسانی به مردم باعث سقوط دیکتاتوری ها نیز شده است (احمدی علی آبادی، 1382).

    هر چند جهانی شدن در نهایت به ادغام و یکپارچگی موسسات اقتصادی اشاره می کند و بیشترین یکپارچگی از طریق مجراهای فناوری اتفاق می افتد واژه اطلاعات گرایی[1] نیز در کنار آن مطرح می شود  و آن فرایندی است که در آن فناوری اطلاعات و ارتباطات، گفتمانهای فرهنگی و مدنی جامعه بشری را تشکیل می دهند و نه تنها فقط کامپیوترها و اینترنت را در بر نخواهد گرفت، بلکه سایر فناوری های مرتبط را نیز شامل می شود که انتقال اطلاعات به عنوان یکی از شاخص های ابتدایی آن ها به شمار می رود. پیشتر قرن ها طول می کشید تا یک ایده در جهان اشاعه پیدا کند اکنون این کار در کمترین زمان ممکن به وقوع می پیوندد. جهانی شدن موجب باروری فناوری های اطلاعات شده و بازار جهانی و انگیزش های استراتژیک شفافی برای پذیرش فناوری های اطلاعات ایجاد می کند (Kluver, 2000).

    جهانی شدن و اطلاعات گرایی باعث شده است تا افراد جامعه بیش از پیش به اطلاعات و آگاهی و دانش احساس نیاز کنند و می توان گفت بشر به سوی جامعه اطلاعاتی در حال حرکت است که در آن تمامی مناسبات براساس اطلاعات شکل می گیرد. با افزایش شهرنشینی و پدیدار شدن اشکال اقتصادی نوین، انقلاب اطلاعات بستر اجتماعی جدیدی را در قالب ظهور جوامع اطلاعاتی، مردم سالاری مشارکتی و روح جهانی گرایی به وجود خواهد آورد. البته مسائل و مشکلاتی نیز در این راستا وجود دارد. برخی از دانشمندان از تضعیف مفهوم ملت (Poster, 1999)، افزایش اهمیت شرکت های چند ملیتی، سازمانهای غیر دولتی و مانند آن (Friedman, 1999) سخن به میان می آورند که با قوت گرفتن این واحدها فرایند سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با چالش روبرو می شود. اطلاعات گرایی هنوز هم در عصر جهانی شدن به سوی برجسته ساختن نقش و اهمیت اطلاعات در حرکت است و لزوم توجه به این پدیده ها را ضرورت بخشیده است.

     

    اطلاعات و جهانی شدن

    در بررسی روابط اطلاعات و جهانی شدن متوجه می شویم که این دو پدیده رابطه دوگانه ای با همدیگر دارند. از یک سو، اطلاعات نقش و جایگاه خاصی در جهانی شدن دارد و از سوی دیگر جهان شدن باعث افزایش دسترسی به اطلاعات و درک اهمیت آن گشته است و در عرصه اطلاعات نیز جهانی شدن به مثابه تسهیل جریان اطلاعات بر فراز مرزها یا بدون توجه به مرزها تلقی می شود (Nayyer, 2003).  می توان چنین نیز تعبیر نمود که افراد با داشتن اطلاعات به تعامل، مشارکت و همکاری تشویق گردیده است که در نتیجه آن جهانی شدن در حال عینیت یافتن است. جهانی شدن نیز خود، موجب گسترش، تسریع، تسهیل و تشویق ارتباطات گشته است

  • فهرست:

    ندارد.


    منبع:

     

    احمدی علی آبادی، ک. (1382). جهانی شدن و دستاوردهای آن. روزنامه ایران. پنج شنبه 16 مرداد. ص. 5.

    پیشگامی فرد، ز. (1380). نگرشی ژئوپولتیکی بر پدیده جهانی شدن: تئوری نظام های فضا – منطقه ای. تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

    رابرتسون، خ. (1379). گفتمان های جهانی شدن. ترجمه رضا استاد رحیمی هریسی. اندیشه امروز، چهارشنبه 17 اردیبهشت. ص. 11.

    موکهر جی، آ. ک. (1382). تاریخ و فلسفه کتابداری. ترجمه اسدالله آزاد. تهران: کتابدار.

    Border, B. (1995). Jihad vs. Mc world: how globalization and tribalism are reshaping  the world. New York: Random House. 

    Friedman, T. (1999). The Lexus and Olive tree: understanding globalization. New York: Basic books.

    Gerrard, A.L. (2000). Globalization, information and developing countries: A selected guid to information resources. [online]. Available at: http://slis.ualberta.ca/issues/alg1/global.htm/

    Globalization. (2002). [online]. Available at: http://canadianeconomy.gc.ca/english/economy/globalization.html.

    Heitzman, J. (1990). Information systems and development in the third world. Information processing and management. Vol. 26, No. 4, P. 490.

    Hyperdictionary. (2002). Globalization. [online]. Available at: http://www.hyperdictionary.com/dictionary/globalization.

    Kluver, R. (2000). Globalization, information and intercultural communication. [online]. Available at: http://acjpurnal.org/holdings/vol3.

    Long, A.S. (2000). Sister libaries. [online]. Available at: http://www.ala.org/sisterlibraries/

    Nayyer, K. (2003). Globalization of  information: Intellectual  Property Law implications. First Monday: free journal on the internet. [online]. Available at: http://www.firstmonday.dk/issues/issue7-1/nayyer/

    Poster, M. (1999). National identities and communications technologies. The information society. Vol. 15, No. 4, P. 236.

    Unesco. (1982). Draft medium-term plan (1984-1989). Second  part, VII. Information systems and access to knowledge. General conference fourth extraordinary session. Paris. P. 157.

چکیده : پیشرفت سریع در فناوری اطلاعات، روشهای جدید همکاری و مشارکت را بین مؤسسات آموزش کشاورزی را ممکن ساخته است. اگر مراکز آموزش کشاورزی بخواهند خود را تحولات وپیشرفتهای سریع علم و تکنولوژی همگام سازند، لازم است اساتید و آموزشگران بطور مستمر با بکارگیری فناوری اطلاعات دانش خود را روزآمد سازند. تحولات حوزه فناوری اطلاعات همواره نظامهای آموزشی را تحت تأثیر قرار داده است. باتحول ...

چکيده مفهوم «جهاني شدن» به فرآيندي اطلاق مي‌شود که طي آن جريان آزاد انديشه، انسان، کالا، خدمات، و سرمايه در دنيا ميسر گردد. تأثير اين مفهوم، دگرگوني متغيرهاي زمان و مکان را پديد آورده و گسترش ارتباطات در سطح بين‌المللي قابليت وقوع يافته است. بر اي

جهانی شدن «پایان جنگ سرد با جهش های عظیمی در عرصه ارتباطات مصادف شد از اوایل سالهای 1990 با به بازار آمدن دیش های گیرنده امواج صوتی و تصویری و سپس ایجاد خطوط اینترنتی و سقوط قیمت ارتباطات که نتیجه آن سرعت بخشیدن بی سابقه ای در امر خبرگیری و خبررسانی و تبادل اطلاعات شد مردم جهان را تا حدی که قبلاً در تصویر نیز نمی گنجید به هم نزدی کرد. با ایجاد سرعت در ارتباط و حمل و نقل به نظر ...

تاريخ نشانگر تغيير و تحول بسيار در عصرهاي مختلف مي‌باشد. با هر نسل ابزارها، سنت‌ها و عقايد جديد رشد مي‌کنند و اين موضوع در آغاز قرن بيستم از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است. نظام‌هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي در حال تحول مي‌باشند. ابزارهاي جديد موجب پديد

چکیده نیروی انسانی نقش سازنده و کلیدی در پیشبرد ماموریتها، هدفها، سیاستها، خط مشی ها و استراتژیهای سازمان داراست و از ارکان رشد و بقای سازمان محسوب می‌گردد .در هر سازمانی به منظور اثربخش نمودن امور و نیل به هدفهای سازمانی از معیارهایی استفاده می‌کنند. اهم این معیارها عبارتند از جذب، آموزش و حفظ نیروی انسانی کارآمد و متخصص. از آنجا که ویژگیهای فردی منابع انسانی با اثربخشی سازمانی ...

مقدمه‌ هدف‌ من‌ از این‌ مقاله‌ برجسته‌کردن‌ برخی‌ از نتایج‌ عمده ‌ پروژه ‌ دکترای‌ خود [9 ] در موضوع‌ مدیریت‌ کیفیت‌ در بخش‌ خدمات‌ کتابداری‌ و اطلاع‌رسانی‌ است‌. در این‌ مقاله‌ از میان‌ مباحثی‌ که‌ در خود رساله‌ به‌ آن‌ پرداخته‌ام‌ بیش‌تر به‌ جوانب‌ عملی‌ خواهم‌ پرداخت‌ تا ملاحظات‌ نظری‌. در عین‌ حال‌ احساس‌ می‌کنم‌ که‌ لازم‌ است‌ بحث‌ را با برخی‌ تعاریف‌ اساسی‌ شروع‌ کنم‌، چرا ...

آنچه اکنون پیش روی دارید گزیده ای از مطالبی است که پس از مطالعه و تحقیق در مورد موضوع جهانی شدن اقتصاد بدست آوردیم. جهانی شدن یکی از جنجال برانگیزترین مباحث در حوزه جهانی می باشد به شکل بسیار گسترده ای مطرح شده است و بر بسیاری از جنبه های زندگی مردم و حکومت های ملی تاثیر گذاشته بطوریکه کشورها خواه ناخواه بسوی جهانی شدن می روند. البته این پدیده بیشتر در صحنه اقتصاد رخ داده و به ...

اين تحقيق با توجه به تحولات مداوم رشته کتابداري و در نتيجه تغيير نيازهاي آموزشي کتابداران، به بررسي وضعيت نيروي انساني و نيازهاي مهارتي کتابداران شاغل در کتابخانه‌هاي دانشگاهي استان خوزستان پرداخته است. در اين پژوهش، تعداد 172 نفر از کتابداران شاغل

پشگفتار آنچه اکنون پیش روی دارید گزیده ای از مطالبی است که پس از مطالعه و تحقیق در مورد موضوع جهانی شدن اقتصاد بدست آوردیم. جهانی شدن یکی از جنجال برانگیزترین مباحث در حوزه جهانی می باشد به شکل بسیار گسترده ای مطرح شده است و بر بسیاری از جنبه های زندگی مردم و حکومت های ملی تاثیر گذاشته بطوریکه کشورها خواه ناخواه بسوی جهانی شدن می روند. البته این پدیده بیشتر در صحنه اقتصاد رخ ...

مقدمه‌ هدف‌ من‌ از این‌ مقاله‌ برجسته‌کردن‌ برخی‌ از نتایج‌ عمده ‌ پروژه ‌ دکترای‌ خود [9 ] در موضوع‌ مدیریت‌ کیفیت‌ در بخش‌ خدمات‌ کتابداری‌ و اطلاع‌رسانی‌ است‌. در این‌ مقاله‌ از میان‌ مباحثی‌ که‌ در خود رساله‌ به‌ آن‌ پرداخته‌ام‌ بیش‌تر به‌ جوانب‌ عملی‌ خواهم‌ پرداخت‌ تا ملاحظات‌ نظری‌. در عین‌ حال‌ احساس‌ می‌کنم‌ که‌ لازم‌ است‌ بحث‌ را با برخی‌ تعاریف‌ اساسی‌ شروع‌ کنم‌، چرا ...

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول