مقاله بررسی وجه التزام

Word 223 KB 35352 26
مشخص نشده مشخص نشده حقوق - فقه
قیمت: ۰ تومان
دانلود فایل
  • بخشی از محتوا
  • وضعیت فهرست و منابع
  • چکیده

    دراینکه آیا وجه التزام ، کیفر تخلف از انجام تعهد و نوعی مجازات مدنی است که برای متخلف از انجام تعهد در نظر گرفته شده یا این نهاد (وجه التزام) نوعی جبران خسارات وارده به متعهدله است است که ازن قض تعهد به او وارد شده جای بحث و تامل می باشد.

    درباره تاثیر وجه التزام  در قرارداد، نظرات مختلفی وجود دارد و رویه قضایی نیز مختلف و متشتت است، به موجب برخی از ارای صادره از بعضی شعب دیوانعالی کشور، متعهد با پرداخت وجه التزام، از تعهد خود بری می شود. و متعهد له حق الزام وی به انجام تعهد را ندارد در حالی که به موجب آرای صادره از بعضی دیگر از شعب دیوانعالی کشورف متعهد له متعهد له مخیر در مطالبه وجه التزام یا الزام متعهد به اجرای اصل تعهد است.

     

     

    مقدمه :

    توافقی است که بموجب آن طرفین میزان خسارتی را که در صورت عدم اجرای قرارداد یا ایجاد ضرر باید پرداخت شود از پیش معین می سازند. بنابراین برخلاف شرط محدود کننده مسوولیت که تنها حداکثر میزان خسارت را تعیین می کند، در این گونه شروط مبلغ آن بطور مقطوع معین می شود.

    در حقوق ایران اصطلاح شرط کیفری بکار نمی رود و مبلغی که در آن بعنوان ضمانت اجرای تعهد معین می شود وجه التزام می نامند. [1]

    نفوذ  حقوقی شرطی که حاوی وجه التزام است، در ماده 230 ق ، م بدین شرح پذیرفته شده است اگر در ضمن معامله شرط شده باشد که در صورت تخلف متخلف مبلغی بعنوان خسارت تادیه نماید حاکم

    نمی تواند او را به بیشتر یا کمتر از آنچه که ملزم شده است محکوم کند.

    بنابراین وجه التزام در اصطلاح عبارت است از مبلغی که متعاقدین در حین عقد (انعقاد عقد) بموجب توافق به عنوان میزان خسارت متحمل الوقوع ناشی از عدم اجرای تعهد و یا ناشی از تاخیر در اجرای تعهد پیش بینی کرده و بر آن توافق نمایند چنین توافقی هر گاه بصورت شرط ضمن عقد باشد شرط جزاء یا شرط کیفری نامیده شده است.

     

     

    فصل اول : کلیات

     1-1  - هدف

    هدف پژوهشگر در حقوق خصوصی، روش ساختن تناقض ابهامها و ** قانون ملی است بر همین اساس هدف بنده از نوشتن این تحقیق این بودکه اگر در قراردادی اعم از اینکه قراردادهای موضوع ماده 10 ق م یا عقود معینی همچون عقد بیع باشد در خصوص تضمن اجرای آن وجه التزامی قرار دهند اولاً ماهیت این وجه التزام چیست؟ ثانیاً آیا این وجه التزام در صورت تخلف قراردادی از ناحیه متعهد به طور مطلق قابل مطالبه است یا خیر؟ لذا لازم دیدم برای رسیدن به این هدفم در این تحقیق در هفت فصل این تحقیق را تهیه نمایم تا در آخر به یک نتیجه گیری در خصوص ماهیت وجه التزام که نوعی خسارت توافقی است نایل آیم.[2]

    2-1- روش کار و تحقیق

     جمع آوری مطالب و اطلاعات مورد نیاز برای انجام تحقیق یکی از مراحل اساسی آن اس که برای این امر طبق و روشهای گوناگونی وجود دارد به طور کلی روشهای جمع آوری اطلاعات را می توان به دو دسته تقسی بندی کرد:

    1 – روشهای میدانی

    2 – روش کتابخانه ای تقسیم کرد

    بر همین اساس روش کار و تحقیق بنده در این پژوهش روش کتابخانه ای می باشد چرا که روش کتابخانه ای مرسوم ترین و متداولترین روش و یکی ازمهمترین مراحل مربوطه به جمع آوری اطلاعات برای انجام دادن هرگونه تحقیقات حقوقی می باشد به طوری که هر پژوهشگری قبل از شروع به تحقیق، ناگزیر از مراجعه به کتابخانه و استفاده از منابع موجود در آن خواهد بود لذا بنده برای نوشتن این تحقیق از کتابهای نویسندگان معتبر مشهور در محل فن علم حقوق استفاده کرده ام و در راستای استفاده سریعتر از کتابهای مربوطه به موضوع تحقیق از کتابدار کتابخانه دانشکده نیز کمک گرفته ام لازم به یادآوری است که مهمترین میت روش کتابخانه ای این است که هر چقدر پژوهشگر در پژوهش خود از منابع بیشتری استفاده کند به ارزش و اعتبار تحقیق خود افزوده است.[3]

     

     

    فصل دوم : انواع توافق بر خسارت

     در حقوق  ایران مبلغی را که دو طرف یک قرارداد در هنگام عقد تعیین می کنند تا در صورت تخلف یک طرف به طرف دیگر بپردازد تنها وجه التزام نبوده بلکه انواع دیگری نیز دارد که در ذیل ذکر می گردد:

    2 – 1 – وثیقه و بیعانه:

    وثیقه و بیعانه شروطی هستند که برخی مواقع بعنوان مقدمه عقد میان طرفین استفاده می شوند. وثیقه مبلغی است که توسط یک طرف قرارداد(مشتری، مستاجر و ...) به طرف مقابل پرداخت می شود تا وی را از عزم پرداخت کننده در اجرای قرارداد مطمئن ساخته و همچنین تضمینی برای پرداخت های بعدی باشد حال اگر به دلیلی این قرارداد ادامه پیدا نکرد دریافت کننده وثیقه ملزم به استرداد آن است مگر خلاف آن توافق شده یا عرف چنین باشد که در صورت تخلف پرداخت کننده، وثیقه توسط دریافت کننده ضبط گردد. با این حال ضبط وثیقه بخشی از نهاد حقوقی وثیقه نیست و باید به آن در قرارداد تصریح گردد و همین امرتفاوت ماهوی وثیقه با هزینه عدول است.[4]

    بیعانه در عقد بیع (منقول و یا غیر منقول) پرداخت می گردد، وقتی که خریدار به درخواست فروشنده ویا در دلیل دیگر مایل باشد از قصد خویش به تحقق قطعی عقد و انعقاد آن و انتقال عوفین اطمینان ایجاد کرده و در نتیجه مبلغی را پیش و یا همزمان با عقد به عنوان بخشی از ثمن به فروشنده بپردازد که تعهد می کند بقیه را در موعد مقرر (معمولاً در زمان تسلیم مبیع ) در اقساد معین و یا نقد پرداخت نماید و اگر عقد بدلیلی محقق نشد فروشنده آن را به وی مسترد دارد مگر اینکه خلاف این مورد ثابت شود.[5]

    در عقود اسلامی نیز وجود پدیده مشابهی تحت عنوان ( عربون یا اربون) و یا (بیع عربون) ادعا شده است.

    2 – 2 – هزینه (حق) عدول:

    هزینه عدول مبلغی است که یکطرف قرارداد (اعم از بیع) در هنگام عقد به طرف دیگر (مانند فروشنده یا موجر) می پردازد تا علاوه بر اطمینان دادن به او از حیث جدیت و تصمیم خویش در عقد رضایت وی را نیز در فسخ احتمالی آتی قرارداد جلب نماید و اگر بعد از آن به هر دلیلی از ادامه قرارداد سرباز زند حق استرداد آن را نداشته باشد.

    هزینه عدول جزئی  از قیمت قرارداد نبوده و در صورت ادامه قرارداد حقی برای دریافت کننده ی آن ایجاد نمی کند اما اگر قرارداد ادامه نیافت این مبلغ تنها خسارت دریافت کننده است و حق مطالبه بیشتر ندارد تعیین حق عدول نوعی اکتساب اختیار فسخ قرارداد با پرداخت هزینه عدول به عنوان خسارت ناشی از فسخ می باشد در قانون مدنی مبنای این حق در عقد بیع را می توان در مواد 399 تا 401 یافت. در این موارد اگر چه ذکری از پرداخت مال بعنوان عوض شده ولی بدیهی است که چون ایجاد این حق به توافق طرفین بستگی دارد این رضایت را می تون با پرداخت مبلغی پول کسب نمود برای سایر عقود نیز می توان مبنای این حق را در عدم منع آن در حقوق ایران از یک طرف و مواد 10 و 230 ق . م از طرف دیگر یافت مشروط بر آنکه تعارضی با مواد 232 و 233 ق م نداشته باشد.

    توضیح در خصوص تفاوت وجه التزام با حق عدول اینکه در حقوق ایران می توان هر دو یا یکی از این دو حق را به نفع طرفین یک قرارداد پیش بینی کرد دیگر اینکه در حق عدول هم مبلغ شرط باید در ابتدا پرداخت و یا تعهد به پرداخت آن شود و هم اینکه در نتیجه اعمال شرط عقد فسخ شده و معامله از بین می رود  بعلاوه پولی که برای این منظور پرداخت می شود خسارت نبوده بلکه پرداختی است اختیاری که فرد خود آن را انتخاب می نماید در حالی که در وجه التزام چنین نیست.  [6]

    2-3 – خسارت از خسارت :

    اصولاً در حقوق ایران به خاطر حمایت از مدیون خسارت از خسارت به رسمیت شناخت نشده است چنانچه ماده 713 ق . آ. د. م  مصوب 1318 بیان می داشت که خسارت از خسارت قابل مطالعه نیست ماده 515 ق. آ. د. م جدید نیز موید این مطلب است پس اگر طلبکاری برای جبران خسارت ناشی از تاخیر یا عدم انجام تعهد یا مطالبه خسارت دادرسی اقامه دعوا کند دادگاه نمی تواند محکوم علیه را علاوه بر اصل خواسته به خسارت تاخیر تادیه نیز محکوم کند و هرگونه توافقی نیز در این زمینه باطل و بلا اثراست این نوع خسارت در واقع ازموارد بارز ربا است که در حقوق اسلام نهی شده و در حقوق موضوعه نیز بدین اساس پذیرفته نشده است .

     

    2-4 – وجه التزام

    در قرارداها معمولاً برای تضمین و تحکیم تعهدات متعاقدین به صورت شرط در ضمن عقد مبلغی پیش بینی می شود. تا در صورت تخلف هر کدام ازآنان به عنوان خسارت به طرف مقابل پرداخت شود این مبلغ را اصطلاحً وجه التزام می نامند. 

    خسارت تموافقی (وجه التزام) در معاملاتی که موضوع تعهد در آن پرداخت وجه نقد نیست این همان نوع مرسوم و متداول خسارت توافقی است که طرفین یک عقد در مذاکرات خویش آن راپیش بینی کرده و استحقاق آن را مشروط به وقوع تخلف می نماید در حقوق ایران به این نوع شرط شرط وجه التزام می گویند که در آن هیچ پرداختی قبل از تخلف وجود نداشته و مقررات ماده 230 قانون مدنی حاکم بر آن بوده و اختیار انتخاب مبلغ نیز به عهده طرفین گذاشته شده است بعلاوه این نوع شرط روشنترین وضع را رد حقوق ایران دارد. [7]

     

     

    فصل سوم: ویژگی های خسارات توافقی

     آنچه از ویژگی های این شرط می توان گفت ویژگی های اختصاصی است که این پدیده در حقوق ایران دارا است. این ویژگی ها عبارتند از:

    3 – 1 – مقطوع بودن شرط:

    اولین ویژی مقطوع بودن شرط است. بدین معنی که به هیچ وجه دادگاه حق نخواهد داشت دخالتی در آن کرده و مبلغ را کاهش و یا افزایش دهد. به قولی« شرط وجه التزام هر نوع بازرسی را در این باره ممنوع می داند» 

     

  • فهرست:

     

    چکیده. 1

    مقدمه 2

    فصل اول : کلیات... 3

    1-1  - هدف... 3

    2-1- روش کار و تحقیق.. 3

    فصل دوم : انواع توافق بر خسارت... 5

    2 – 1 – وثیقه و بیعانه.. 5

    2 – 2 – هزینه (حق) عدول.. 6

    2-3 – خسارت از خسارت 7

    2-4 – وجه التزام. 8

    فصل سوم: ویژگی های خسارات توافقی.. 9

    3 – 1 – مقطوع بودن شرط... 9

    3-2 – خسارت بودن شرط... 9

    3-3 – استحقاق متضرر به محض وقوع تخلف.... 10

    فصل چهارم: مبانی حقوق پذیرش اصل توافق بر خسارت... 11

    4 – 1  - قانون (ماده 230 ق.م) 11

    4-2 – اصل تسلیط.... 11

    4-3 – لزوم وفای بعهد.. 12

    4-4 – لزوم جبران خسارت متضرر بی تقصیر. 12

    4-5 – اصل صحت... 13

    فصل پنجم: راههای جبران خسارت ناشی از تخلف قراردادی.. 14

    5-1 – تعیین خسارت بوسیله قانون. 14

    5-2 – تعیین خسارت توسط دادگاه. 15

    5-3 – تعیین خسارت توسط طرفین.. 15

    5 – 3 – تعین خسارت توسط طرفین.. 16

    فصل ششم: بررس نظرات و ماهیت وجه التزام در قرارداد. 17

    6-1 – نظرات علمای حقوق 17

    6-1-1 – استاد کاتوزیان. 17

    6-1-2 – استاد حسن امامی.. 17

    6 – 1 – 3 -  استاد سید حسین صفایی.. 18

    6 – 2 – وجه التزام در رویه قضایی.. 19

    آراء صادره از شعب دیوان عالی کشور در خصوص موضوع. 20

    1)رای شماره 852 مورخ 5/5/1329 شعبه 3 دیوان عالی کشور 20

    2) رای شماره 408 مورخ 4/7/71 شعبه 3 دیوان عالی کشور 20

    6 – 3- ماهیت وجه التزام. 20

    نتیجه گیری.. 23

    پیشنهادات... 24

    منابع و ماخذ.. 25

    منبع:

    -  کاتویان ، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی (وقایع حقوقی)، چاپ هشتم، شرکت سهامی انتشار، تهران ، سال 1384

    2-  کاتویان،دوره مقدماتی حقوق مدنی( اعمال حقوقی)، چاپ نهم، انتشارات بهمن برنا، تهران، سال 1383

    3-  کاتوزیان، مسئولیت مدنی الزام های خارج از قرارداد (ضمان قهری)، چاپ هفتم، انتشارات دادگستر، تهران، سال 1382 ، جلد اول

    4-  کاتوزیان، حقوق مدنی(قواعدعمومی قراردادها) چاپ ششم،، انتشارات بهشهر، تهران، سال 1368 ، جلد چهارم

    5-  کاتوزیان، حقوق مدنی(معاملات معوض، عقود تملیکی) چاپ چهارم، انتشارات دادگستر، تهران، سال 1376 ، جلد اول

    6-  جعفری لنگرودی، جعفر، حقوق  تعهدات، چاپ پنجم، انتشارات دانشکاه تهران، سال 1363 ، جلد اول

    7-  صبری، نور محمد،د رامدی برروش تحقیق در حقوق، چاپ اول، انتشارات میزان، تهران، سال 1382

    8-  قره باغی، ونوس، روش تحقیق در حقوق، چاپ سوم، انتشارات مجد،تهران ، سال 1387

    مقالات

    1 – عادل، مرتضیف توافق بر خسارت در قرارداد، نشریه کانون وکلا، تهران، سال 1387 شماره 24 ص 10 – 9

    2 – قربان وند، محمد باقر ، تحلیل موقعیت وجه التزام در قرارداد، نشریه کانون وکلا، تهران، سال 1384 شماره 188 ص 84

    3 – آبادی، امیرحسین، بررسی وجه التزام  در قرارداد ، مجله کانون وکلای دادگستری مرکز، تهران، سال 1382 شماره 98 – ص 599

مقدمه بي شک يکي از مهمترين مسائلي که در تاريخ بشريت مهم بوده هست راستگويي و لزوم وفاي به عهد است و به همين سبب دين مبين اسلام توصيه اکيداً بر وفاي به عهد نموده است که خود نوعي راستگويي است تا جائيکه يکي از قواعد مشهور فقه اسلامي قاعده مشهور «اوفوب

چکیده خساراتی که بر اثر نقض قرارداد به طرف قرارداد وارد می‌شود باید جبران گردند، ولی نحوه و شیوه جبران آنها به طرق مختلفی می‌باشد، این طرق و شرایط آنها در این پروژه بررسی و مطالعه گردیده است. این پروژه در چهاربخش نوشته شده، بخش اول آن کلیات موضوع بیان گردیده است، در بخش دوم مسوولیت قراردادی و ضمانت اجرای آن بررسی گردیده که این بخش خود نیز در سه فصل تنظیم شده فصل اول آن محدوده ...

ماهيت حقوقي خسارت : خسارت به طور کلي در حقوق مدني تحت دو عنوان بررسي مي شود : الف) خسارت ناشي از قرارداد ب) خسارت غير قراردادي و به عبارت ديگر مسئوليت قراردادي و غير قراردادي در تميز اين دو نوع مسئوليت قراردادي بايد گفت که مسئوليت در صورتي

مقدمه 1 . در قلمرو فعالیت و عملیات اعتباری بانکها اسناد و اوراق زیادی جریان دارد . در ارتباط با موضوع و از باب آشنائی با نمونه ای از این گونه اسناد ، در این مقاله منحصراً از « ضماتنامه های بانکی » به عنوان یکی از ابزاهای مهم تجارت بین المللی سخن به میان می آوریم . ضماتنامه های بانکی یکی از انواع اعتبار نامه های تجاری به شمار می آیند . اعتبار نامه ، حسب تعریف کلی، سند یا قرار ...

مقدمه مسئولیت مدنی تکلیف به جبران خسارت وارد به اشخاص است که منشأ آن عدم اجرای قرارداد ، زیان ناشی از جرم یا شبه جرم می باشد. اگر نقض تکلیف و ضرر ناشی از آن به زیان زننده قابل استناد باشد مسئولیت مدنی ایجاد می شود ولی اگر تقصیر و اقدام متعهد له یا زیان دیده درمیان باشد و یا هشدار کافی و مؤثر به زیان دیده داده شده باشد و یا اگر عامل زیان با حسن نیت بوده و قصد احسان داشته باشد و ...

1 . در قلمرو فعاليت و عمليات اعتباري بانکها اسناد و اوراق زيادي جريان دارد . در ارتباط با موضوع و از باب آشنائي با نمونه اي از اين گونه اسناد ، در اين مقاله منحصراً از « ضماتنامه هاي بانکي » به عنوان يکي از ابزاهاي مهم تجارت بين المللي سخن به ميان م

بروز خسارت و نحوه جبران آن در حقوق اسلام چکيده: مسأله بروز خسارات و نحوه جبران آن از ديرباز بشريت را به فکر اين انداخت تا نسبت به ايجاد منبع تامين کننده خسارات به خصوص در موارديکه با تنگدستي و ناتواني يا مجهول بودن و عدم دسترسي به عامل ورود زيان

مقدمه الف) بیان موضوع و انگیزه انتخاب آن حقوق علم زندگی اجتماعی انسانی است. در قرون اخیر افراد در تلاش بوده‌اند تا با ایجاد ضوابط و مقررات در زندگی اجتماعی و گروهی خود در قالب قرارداد اجتماعی به این رویه نظم و سامان بخشند. در این میان عناصری از گذشته‌های دور و ورود آنها به زندگی مدرن امروزی باعث ایجاد تحولات و نگاه‌های جدیدی در عرصه مسائل حقوقی و اجتماعی شده است. دیه (خونبها) ...

پیشگفتار : تدوین مطالبی درباره نحوه حسابداری انواع فعالیت های اقتصادی از یک سو ، بر دانش پیشرفته و امروزین حسابداری متکی و از سوی دیگر ، با شرایط خاص ، عرف تجاری و قوانین حاکم بر فعالیت های اقتصادی در ایران منطبق باشد یکی از زمینه های ضروری پژوهشی است که می تواند کاربرد روش های پیچیده حسابداری را آسان ساخته و در عین حال خدمات حسابداری در سطوح مختلف را کارآمدتر نماید علاوه بر این ...

کلیاتى پیرامون حسابدارى قراردادهاى بلندمدت پیمانکارى موسسات بخش عمومی و خصوصی اجرای عملیاتی نظیرراه سازی، سد سازی، اسکله و بندرسازی، نصب خطوط پستهای فشارقوی و انتقال نیرو، کشتی سازی، هواپیماسازی،ساختن فیلمهای سینمایی و قطعات پیچیده وسایل و تجهیزات را با انعقاد قرارداد به موسسات پیمانکاری واگذار میکنند. تعریف صنعت پیمانکاری به دلیل تعدد و تنوع حیطه عملیات، کاری دشوار است «١». در ...

ثبت سفارش
تعداد
عنوان محصول